Oriëntatie bijeenkomsten: een voedseltuin als vorm van multifunctionele landbouw

Ontdek hoe een voedseltuin kan bijdragen aan extra inkomsten, maatschappelijke meerwaarde en een toekomstbestendig agrarisch bedrijf.

In het kort:

4 bijeenkomsten (1 dag & 3 avonden)

Sprekers/experts uit de praktijk

Inclusief 4 bedrijfsbezoeken

Verdieping op eigen kansen & mogelijkheden

Kosten: €125.- (dankzij subsidie GLB, Europese Unie)

Bekijk programma

Eerder gezien bij:

Waarom deze oriëntatie bijeenkomsten?

Steeds meer agrariërs en grondeigenaren zoeken naar manieren om hun bedrijf te verbreden, nieuwe inkomstenbronnen te ontwikkelen en tegelijkertijd de verbinding met hun omgeving te versterken. Een voedseltuin kan daarin een interessante vorm van multifunctionele landbouw zijn.

Met De Voedseltuinders laten we zien hoe een voedseltuin kan worden ingepast in een bestaand agrarisch bedrijf of op beschikbare landbouwgrond. Daarbij draait het niet alleen om duurzame voedselproductie, maar ook om een realistisch verdienmodel, betrokkenheid van inwoners en maatschappelijke meerwaarde.

Tijdens deze oriëntatiebijeenkomsten maak je kennis met verschillende praktijkvoorbeelden en verdienmodellen. Je ontmoet ondernemers die hier al mee werken en onderzoekt wat er nodig is om zo’n initiatief succesvol op te zetten.

Zo kun je zelf beoordelen: past een voedseltuin bij mijn grond, mijn bedrijf en mijn toekomstplannen?

Wat leer je in deze bijeenkomsten?

hoe het verdienmodel van de voedseltuin werkt en welke mogelijkheden er zijn;
hoe een voedseltuin kan worden ingepast in een bestaand agrarisch bedrijf;
welke vormen van samenwerking tussen agrariër, tuinder en burgers mogelijk zijn;
welke rol je zelf kunt innemen: van grond aanbieden tot mee-ondernemen;
wat de voor- en nadelen, kansen en aandachtspunten van verschillende modellen zijn;
hoe regeneratieve landbouw bij een voedseltuin in de praktijk wordt toegepast;
hoe een voedseltuin gecombineerd kan worden met andere functies op het erf;
welke kansen er zijn voor jouw eigen bedrijf of grond en welke vervolgstappen nodig zijn om die verder te onderzoeken.

Deze bijeenkomsten worden aanbevolen door LTO Multifunctionele landbouw

Welke rol kun jij als agrariër of grondeigenaar innemen?

Een voedseltuin op je grond betekent niet automatisch dat je zelf groenteteler hoeft te worden. Er zijn verschillende manieren waarop een voedseltuin onderdeel kan worden van een agrarisch bedrijf. Welke vorm past, hangt af van je bedrijf, beschikbare grond, ambities en de mate waarin je zelf betrokken wilt zijn.

Grond beschikbaar stellen

De voedseltuin wordt gerund door een zelfstandige ondernemer.

Je stelt een deel van je grond beschikbaar aan een voedseltuinder die zelf verantwoordelijk is voor de teelt, leden en bedrijfsvoering. Als grondeigenaar ontvang je een vergoeding voor het gebruik van de grond en kun je, afhankelijk van de situatie, voorzieningen of faciliteiten delen.

Samenwerken op het erf

Twee zelfstandige ondernemingen die elkaar versterken.

De voedseltuin wordt door een andere ondernemer gerund, maar er is bewust samenwerking met het bestaande agrarische bedrijf. Denk aan gezamenlijke verkoop, gebruik van voorzieningen, activiteiten voor bezoekers, educatie of gezamenlijke communicatie.

Zelf een nieuwe bedrijfstak ontwikkelen

Je start een voedseltuin binnen je eigen onderneming.

Je ontwikkelt de voedseltuin zelf als onderdeel van je agrarische bedrijf. De inkomsten uit deelnemers of oogstabonnementen vormen dan een aanvullende inkomstenstroom naast je bestaande bedrijfsactiviteiten.

Praktijkcase: Gelukkige Groentes Ooij & familiebedrijf Ooijs Moois

Hoe ziet een voedseltuin als onderdeel van een bestaand agrarisch bedrijf er in de praktijk uit?

Bij familiebedrijf Ooijs Moois is Gelukkige Groentes als zelfstandige voedseltuin onderdeel geworden van een breder multifunctioneel landbouwbedrijf. De pluktuin met kleinfruit en de voedseltuin versterken elkaar, terwijl beide ondernemers vanuit hun eigen expertise en bedrijfsvoering werken.

De samenwerking zorgt niet alleen voor kruisbestuiving tussen de activiteiten op het erf, maar brengt ook nieuwe mensen naar het bedrijf en versterkt de verbinding tussen agrariër en omgeving.

Natuurlijk ben je in het begin (2022) sceptisch over een dergelijk initiatief als Gelukkige Groentes. Maar na diverse gesprekken en bezoeken ontstond er enthousiasme over een samenwerking. Tot op de dag van vandaag hebben wij daar geen spijt van gekregen. Wat voor mij waardevol is, is de toegevoegde waarde van het initiatief binnen mijn onderneming. Zo ontstaat er toegevoegde waarde door samenwerking tussen pluktuin klein-fruit en groentes. Maar we werken ook samen aan de verbinding tussen boer en burger waarbij het lokale product tot bewustwording maar ook betrokkenheid bij de agrarische sector leidt“.

Barton Arnts – Ooijs Moois

In cijfers:

1 hectare
275 leden
2 zelfstandige tuinders
meerjarige pacht
synergie bedrijfsactiviteiten

De meerwaarde van een voedseltuin op het agrarisch bedrijf

De Nederlandse landbouw is volop in beweging. Agrariërs hebben te maken met ontwikkelingen rond bedrijfsopvolging, schaalvergroting, regelgeving, natuur en water, terwijl tegelijkertijd de belangstelling voor lokaal voedsel en de verbinding met het boerenbedrijf groeit.

Voor sommige agrarische bedrijven biedt multifunctionele landbouw kansen om hierop in te spelen. Een voedseltuin is één van de mogelijkheden. Op een relatief klein deel van het bedrijf kan een nieuwe landbouwactiviteit ontstaan met een eigen verdienmodel, lokale afzet en een sterke verbinding met de omgeving.

Een voedseltuin hoeft daarbij niet in de plaats te komen van de bestaande bedrijfsvoering. Juist de combinatie kan interessant zijn.

Een lokaal verdienmodel met betrokken klanten

Veel voedseltuinen werken met een vorm van gemeenschapslandbouw, ook wel boer-burger landbouw genoemd. De tuinder bouwt daarbij een langdurige relatie op met een groep deelnemers of leden die rechtstreeks producten afneemt.

Hierdoor ontstaat een korte keten met lokale afzet en een betrokken klantenkring. Burgers zijn niet alleen consument, maar voelen zich sterker verbonden met de plek waar hun voedsel wordt geproduceerd.

Voor een bestaand agrarisch bedrijf kan deze gemeenschap bovendien nieuwe bezoekers en betrokkenheid op het erf brengen.

Landbouw die bodem en biodiversiteit versterkt

Veel voedseltuinen werken volgens regeneratieve of natuurinclusieve principes. Daarbij staat niet alleen voedselproductie centraal, maar ook het verbeteren van bodemkwaliteit, biodiversiteit en het natuurlijke productievermogen van de grond.

Regeneratieve landbouw is geen wettelijk beschermde term zoals biologisch. Binnen De Voedseltuinders gebruiken we de term voor landbouw waarbij voedselproductie samengaat met het herstellen en versterken van bodem en ecosysteem.

Partners:

Wat kan een voedseltuin toevoegen aan jouw bedrijf?

Afhankelijk van de gekozen samenwerkingsvorm kan een voedseltuin:

inkomsten of een marktconforme vergoeding opleveren voor het gebruik van grond
een nieuwe agrarische activiteit toevoegen zonder dat je deze zelf hoeft uit te voeren
nieuwe bezoekers en potentiële klanten naar het erf brengen
bestaande activiteiten en lokale verkoop versterken
bijdragen aan biodiversiteit en bodemkwaliteit
de verbinding tussen het agrarisch bedrijf en de omgeving versterken
ruimte bieden aan een nieuwe generatie agrarische ondernemers

Juist interessant bij multifunctionele landbouw

De combinatie wordt extra interessant wanneer er al andere activiteiten op het erf plaatsvinden. Bezoekers van een voedseltuin komen gedurende het seizoen regelmatig terug en bouwen daardoor een relatie op met het bedrijf en de plek.

Dat kan interessante combinaties opleveren met bijvoorbeeld:

een boerderijwinkel of streekproductenverkoop
agrotoerisme of een boerderijcamping
zorglandbouw
agrarische kinderopvang
boerderijeducatie
recreatie en horeca
agrarisch natuurbeheer

Programma oriëntatiebijeenkomsten

Van inspiratie naar jouw eigen bedrijf

Tijdens de bijeenkomsten ontdek je samen met andere agrariërs en grondeigenaren hoe een voedseltuin als vorm van multifunctionele landbouw in de praktijk werkt.

We combineren praktijkvoorbeelden, bedrijfsbezoeken en inhoudelijke kennis met ruimte om naar je eigen situatie te kijken. Wat past bij jouw bedrijf of grond? Welke rol zou je zelf willen innemen? En welke kansen en aandachtspunten zijn er?

Ruimte voor persoonlijke begeleiding

De groep blijft bewust beperkt, zodat er tijdens de bijeenkomsten ruimte is om in te zoomen op jouw eigen situatie. Samen onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn en welke vorm van samenwerking daarbij zou kunnen passen.

Je hoeft dus nog geen concreet plan voor een voedseltuin te hebben. Nieuwsgierigheid naar de mogelijkheden voor je bedrijf of grond is voldoende.

Vier bijeenkomsten op vier praktijklocaties

Het programma bestaat uit vier bijeenkomsten op verschillende inspirerende locaties in Gelderland. Iedere bijeenkomst combineert een praktijkvoorbeeld met een aantal inhoudelijke thema’s.

Zo bouwen we stap voor stap toe naar de centrale vraag: kan een voedseltuin interessant zijn voor mijn bedrijf of grond, en zo ja, in welke vorm?

Bijeenkomst 1 – Een voedseltuin als kans & bedrijfsbezoek voedseltuin Gelukkige Groentes Malden

10:00 – 17:30 | Oriëntatie & verdienmodellen

Hoe werkt een voedseltuin als vorm van multifunctionele landbouw en welke kansen kan dit bieden voor mijn bedrijf of grond?

We starten breed. Je maakt kennis met het bedrijfsmodel achter een voedseltuin en met verschillende manieren waarop agrariërs en grondeigenaren hierbij betrokken kunnen zijn. Vanuit praktijkvoorbeelden onderzoeken we welke mogelijkheden aansluiten bij jouw eigen situatie.

Welkom, kennismaking en verwachtingen
Een voedseltuin als vorm van multifunctionele landbouw
Hoe werkt het bedrijfs- en verdienmodel van een voedseltuin?
Kennismaking met gemeenschapslandbouw en regeneratieve landbouw
Welke meerwaarde kan een voedseltuin bieden aan een agrarisch bedrijf?
Drie mogelijke rollen: grond beschikbaar stellen, samenwerken of zelf ondernemen
Verschillende verdien- en samenwerkingsmodellen
Eerste verkenning van je eigen bedrijf, grond en ambities

Na deze bijeenkomst: heb je een eerste beeld van de mogelijkheden en weet je welke vragen je tijdens de praktijkbezoeken verder wilt onderzoeken.

Bijeenkomst 2 – Samenwerken op het erf & bedrijfsbezoek Ekoboerderij Lingehof

16:00 – 20:30 | Bedrijfsbezoek Ooijs Moois & voedseltuin Gelukkige Groentes

Hoe kunnen verschillende agrarische ondernemers op één locatie samenwerken en elkaar versterken?

Tijdens het eerste bedrijfsbezoek onderzoeken we hoe een bestaand agrarisch bedrijf ruimte kan bieden aan een andere agrarische ondernemer. Je ziet welke afspraken, voorzieningen en randvoorwaarden daarvoor nodig zijn.

Rondleiding en kennismaking met beide ondernemingen
Praktijkvoorbeeld: multifunctionele landbouw en tuinderij op één locatie
Hoe is de samenwerking georganiseerd?
Afspraken over grond, voorzieningen en verantwoordelijkheden
Wat levert de samenwerking beide ondernemers op?
Wat werkt goed en welke uitdagingen komen ondernemers tegen?
Reflectie: hoe zou samenwerking er op jouw bedrijf uit kunnen zien?

Na deze bijeenkomst: begrijp je beter wat ervoor nodig is om ruimte te bieden aan een andere ondernemer en waar samenwerking meerwaarde kan creëren.

Bijeenkomst 3 – Verdieping regeneratieve landbouw en de sociale voedseltuin

16:00 – 20:30 |

Wat is regeneratieve landbouw en hoe werkt het concept van een sociale voedseltuin?

In deze bijeenkomst maken we nader kennis met het concept van de sociale voedseltuin waarbij er een samenwerking ontstaat tussen sociaal domein en landbouw. Daarnaast verdiepen we onze kennis over regeneratieve landbouw en bodemgezondheid.

Rondleiding sociale voedseltuin Gelukkige Groentes
Hoe werkt het verdienmodel van een sociale voedseltuin?
Samenwerking sociaal domein, financiering en uitdagingen
Vertaling naar kansen voor eigen bedrijf
Gastspreker regeneratieve landbouw en bodemgezondheid

Na deze bijeenkomst: heb je een goed beeld bij de kansen van specifiek een sociale voedseltuin en kun je beoordelen of dit interessant kan zijn voor jouw situatie.

Bijeenkomst 4 – Past een voedseltuin bij jou en op welke manier?

16:00 – 20:30 | Wet- en regelgeving, samenwerkingsconstructies, hoe te starten.

Op welke manier past een voedseltuin, aan welke voorwaarden moeten we voldoen en hoe krijgen we deze van de grond?

Tijdens de laatste bijeenkomst bekijken we aan welke praktische voorwaarden een samenwerking met een voedseltuin moet voldoen en welke vormen van samenwerking er zijn.

Kennismaking met relevante wet- en regelgeving
Welke samenwerkingsmogelijkheden zijn er en wat betekenen deze?
Hoe past de puzzel op jouw erf of bedrijf?
Wat is ervoor nodig om een voedseltuin te starten of faciliteren?
Vervolgstappen na laatste bijeenkomst
Feedback

Na deze bijeenkomst: weet je of een voedseltuin een meerwaarde heeft voor jou bedrijfsvoering en op welke manier een eventuele opstart gemaakt kan worden.

Overzicht

Data

Start najaar 2026

-> Ga naar aanmelden

Kennismaking (telefonisch)

-> Ga naar inplannen

Benieuwd of dit iets is voor jou?

10-minuten gesprek

Interesse in de bijeenkomsten maar heb je nog vragen? Laat je gegevens achter en we bellen je terug voor een 10 minuten gesprek.

Je wordt teruggebeld door Barton Arnts (Ooijs Moois) of Sam Emons (De Voedseltuinders).

Bedrijfsbezoeken & gastsprekers

Maak kennis met de bedrijven en gastsprekers die we leren kennen gedurende deze 4 bijeenkomsten.

Ooijs Moois & voedseltuin Gelukkige Groentes Ooij

Ooijs Moois van de familie Arnts is een echt multi-functioneel bedrijf met o.a. een samenwerking met voedseltuin Gelukkige Groentes Ooij.

Voedseltuin Gelukkige Groentes Malden

Wat voorheen een overhoek was van de naastgelegen agrariër is sinds 2020 een goed draaiende voedseltuin met 300 leden net onder Nijmegen.

Gastspreker regeneratieve landbouw

In 2018 is Martijn van Vijfeijken, Vitaland Advies gestart. Zijn drive en passie is een rol te spelen bij het kwalitatief verbeteren en waar mogelijk verduurzamen van de teelt, waarbij bodem- en gewasgezondheid centraal staan.

Interesse oriëntatie bijeenkomsten

Interesse deelname aan de oriëntatie bijeenkomsten? Vul het formulier in en we nemen contact met je op om kennis te maken en eventuele vragen te beantwoorden.

In het kort

Overzicht

– Kosten: €125,- excl. btw per deelnemer dankzij een subsidie

– 4 bijeenkomsten

– Inclusief lunch/diner

– Locatie: op diverse inspirerende locaties in Gelderland

Veelgestelde vragen

Moet ik zelf een voedseltuin willen starten?

Nee. Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomsten is juist het verkennen van verschillende rollen.

Je kunt zelf een voedseltuin als nieuwe bedrijfstak ontwikkelen, maar je kunt ook samenwerken met een zelfstandige tuinder of alleen grond beschikbaar stellen. Tijdens de bijeenkomsten onderzoek je welke rol het beste aansluit bij jouw bedrijf, beschikbare tijd en ambities.

Voor wie zijn de oriëntatiebijeenkomsten bedoeld?

De bijeenkomsten zijn bedoeld voor agrariërs en grondeigenaren die nieuwsgierig zijn naar de mogelijkheden van een voedseltuin als vorm van multifunctionele landbouw. Bijvoorbeeld omdat je zoekt naar een aanvullende inkomstenbron, een nieuwe bestemming voor een deel van je grond of naar activiteiten die bestaande functies op je bedrijf kunnen versterken.

Je hoeft nog geen concreet plan te hebben. Juist als je wilt onderzoeken óf een voedseltuin bij jouw situatie past, zijn de bijeenkomsten bedoeld voor jou.

Is dit ook interessant als ik een regulier agrarisch bedrijf heb?

Zeker. Een voedseltuin hoeft de bestaande landbouwactiviteit niet te vervangen. De bijeenkomsten gaan juist over de vraag hoe een nieuwe activiteit op een deel van het bedrijf kan worden ingepast en hoe verschillende ondernemers en bedrijfsactiviteiten elkaar kunnen versterken.

Hoeveel grond heb ik nodig voor een voedseltuin?

Dat verschilt per concept en verdienmodel. Een professionele voedseltuin kan al op een relatief klein oppervlak worden ontwikkeld. Veel voedseltuinen werken op ongeveer 0,5 tot 2 hectare.

Daarom kan een voedseltuin ook interessant zijn wanneer je slechts een klein deel van je agrarische grond voor een nieuwe functie wilt gebruiken.

Wat maakt deze bijeenkomsten anders dan een cursus?

Dit is geen opleiding tot tuinder. De bijeenkomsten zijn bedoeld om je te helpen beoordelen of een voedseltuin een interessante mogelijkheid is voor jouw bedrijf of grond.

Daarom combineren we inhoudelijke kennis met bedrijfsbezoeken, praktijkervaringen van ondernemers, inzicht in verdien- en samenwerkingsmodellen en ruimte om naar je eigen situatie te kijken.

Wat kan een voedseltuin mij als agrariër of grondeigenaar opleveren?

Dat hangt sterk af van de rol en samenwerkingsvorm die je kiest. Denk aan inkomsten uit grondgebruik, een aanvullende bedrijfstak, nieuwe bezoekers op het erf of versterking van bestaande activiteiten zoals een boerderijwinkel, recreatie, educatie of zorg.

Tijdens de bijeenkomsten kijken we nadrukkelijk naar de bedrijfseconomische kant en laten we aan de hand van praktijkvoorbeelden zien waar de meerwaarde kan ontstaan.

Moet mijn bedrijf al biologisch of regeneratief werken?

Nee. De bijeenkomsten zijn juist bedoeld als oriëntatie. Je hoeft niet biologisch gecertificeerd te zijn en ook geen ervaring te hebben met regeneratieve landbouw.

Tijdens de bedrijfsbezoeken laten we zien hoe regeneratieve principes binnen verschillende bedrijven worden toegepast en kun je zelf beoordelen welke elementen interessant zijn voor jouw situatie.

Wat als ik na de bijeenkomsten verder wil?

Aan het einde van het traject heb je een beter beeld van welke rol en welk model bij jouw situatie passen. Wil je een mogelijkheid daarna verder onderzoeken, dan kunnen De Voedseltuinders ondersteunen bij bijvoorbeeld de haalbaarheid, het vinden van een geschikte ondernemer, het ontwikkelen van het bedrijfsmodel of de verdere opstart.

De bijeenkomsten verplichten je uiteraard nergens toe. Het doel is dat je na afloop voldoende kennis en praktijkervaring hebt om zelf een onderbouwde keuze te kunnen maken.

Wat kost deelname en wat is inbegrepen?

Deelname aan het volledige programma van vier oriëntatiebijeenkomsten kost € 125.- per persoon.

Daarvoor krijg je:

vier inhoudelijke en praktijkgerichte bijeenkomsten;
bedrijfsbezoeken bij verschillende agrarische ondernemingen en voedseltuinen;
praktijkverhalen en de mogelijkheid om rechtstreeks vragen te stellen aan ondernemers;
inzicht in verschillende verdien-, samenwerkings- en eigendomsmodellen;
persoonlijke begeleiding bij het verkennen van de mogelijkheden voor jouw eigen bedrijf of grond;
praktische informatie en materialen die tijdens de bijeenkomsten worden gebruikt;
eten en drinken tijdens de bijeenkomsten.

De bijeenkomsten vormen samen één oriëntatietraject. Daarom raden we aan om aan alle vier de bijeenkomsten deel te nemen. Zo krijg je een compleet beeld van de verschillende mogelijkheden en kun je deze stap voor stap vertalen naar je eigen situatie.

Zelf een voedseltuin op je erf?

Voedseltuinder worden

Onze cursus ‘Start een rendabele voedseltuin’ is een traject waarbij we je in 3 maanden begeleiden in het maken van een plan voor jouw eigen voedseltuin.

Matchmaking

Wij gaan op zoek naar geschikte kandidaten voor het starten van een voedseltuin op je erf en koppelen ze aan je. Daarna begeleiden we bij de opstart zodat er snel een bloeiend initiatief wordt ontwikkeld.

Deze oriëntatiebijeenkomsten worden mede mogelijk gemaakt vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB 2023–2027) en worden medegefinancierd door de Europese Unie en provincie Gelderland.